जय मल्हार विद्यालयाचा न्यू इंग्लिश स्कूल, सुपा येथे शैक्षणिक अभ्यासदौरा

प्रतिनिधी – रोहित मेमाणे (सुपा, अहिल्यानगर)

सुपा : विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक गुणवत्तेत सातत्याने वाढ व्हावी, त्यांच्यामध्ये अध्ययनाची गोडी निर्माण व्हावी आणि शिक्षण अधिक कृतीशील व आनंददायी व्हावे, या उद्देशाने जय मल्हार विद्यालय, पिंपळगाव रोठा, ता. पारनेर, जि. अहिल्यानगर येथील मुख्याध्यापक व शिक्षकवृंदाने न्यू इंग्लिश स्कूल, सुपा येथे शैक्षणिक अभ्यासदौरा केला.

शाळेच्या चार भिंतींपलीकडे जाऊन दुसऱ्या विद्यालयात राबविण्यात येणारे उपक्रम प्रत्यक्ष पाहणे, त्यामागील नियोजन समजून घेणे आणि त्यातून मिळणारे अनुभव आपल्या विद्यालयातील शैक्षणिक प्रक्रियेत कसे उपयोगात आणता येतील, या दृष्टिकोनातून या अभ्यासदौऱ्याचे आयोजन करण्यात आले होते.

शैक्षणिक उपक्रमांची प्रत्यक्ष पाहणी

अभ्यासदौऱ्यादरम्यान जय मल्हार विद्यालयाच्या शिक्षकांनी न्यू इंग्लिश स्कूल, सुपा येथे राबविण्यात येणाऱ्या विविध नाविन्यपूर्ण, उपक्रमशील आणि विद्यार्थी-केंद्रित शैक्षणिक उपक्रमांची प्रत्यक्ष पाहणी केली.

विद्यार्थ्यांना केवळ पाठ्यपुस्तकातील ज्ञान न देता त्यांच्या सहभागातून, कृतीतून आणि अनुभवातून शिकण्याच्या विविध पद्धतींबाबत शिक्षकांनी माहिती घेतली. उपक्रमांचे नियोजन कसे केले जाते, त्यांची अंमलबजावणी कशा पद्धतीने केली जाते आणि त्याचा विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनावर नेमका काय परिणाम होतो, याबाबतही सविस्तर चर्चा करण्यात आली.

विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासावर भर

आजच्या बदलत्या शैक्षणिक वातावरणात विद्यार्थ्यांच्या केवळ परीक्षेतील गुणांपेक्षा त्यांच्यामध्ये आत्मविश्वास, संवादकौशल्य, सर्जनशीलता, समस्या सोडविण्याची क्षमता आणि सामाजिक जाणीव निर्माण होणेही महत्त्वाचे आहे.

या पार्श्वभूमीवर न्यू इंग्लिश स्कूलमध्ये विद्यार्थ्यांचा सहभाग वाढविण्यासाठी राबविण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांविषयी शिक्षकांनी जाणून घेतले. विद्यार्थ्यांना प्रश्न विचारण्याची, स्वतः विचार करण्याची आणि प्रत्यक्ष कृतीतून शिकण्याची संधी दिल्यास अध्ययन प्रक्रिया अधिक परिणामकारक होते, यावर यावेळी विशेष भर देण्यात आला.

शिक्षकांमध्ये अनुभवांची देवाणघेवाण

या अभ्यासदौऱ्याचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे दोन्ही विद्यालयांतील शिक्षकांमध्ये झालेली मुक्त व सकारात्मक अनुभवांची देवाणघेवाण.

आपापल्या विद्यालयात राबविण्यात येणाऱ्या विविध शैक्षणिक उपक्रमांविषयी शिक्षकांनी माहिती दिली. विद्यार्थ्यांचा सहभाग कसा वाढविता येईल, अध्यापन अधिक मनोरंजक कसे करता येईल आणि उपलब्ध साधनसामग्रीचा प्रभावी वापर करून अध्ययनाचा दर्जा कसा उंचावता येईल, यावर शिक्षकांनी विचारविनिमय केला.

चांगल्या उपक्रमांची आपल्या शाळेत अंमलबजावणी करण्यास प्रेरणा

दुसऱ्या विद्यालयातील यशस्वी उपक्रम प्रत्यक्ष पाहिल्यामुळे शिक्षकांना नवीन कल्पना मिळाल्या. आपल्या विद्यालयातही विद्यार्थ्यांसाठी अशाच प्रकारचे कृतीशील आणि आनंददायी शैक्षणिक वातावरण निर्माण करण्यासाठी विविध उपक्रम राबविण्याची प्रेरणा या अभ्यासदौऱ्यातून मिळाली.

अशा प्रकारच्या अभ्यासदौऱ्यांमुळे शिक्षकांना केवळ नवीन उपक्रमांची माहिती मिळत नाही, तर त्यामागील विचार, नियोजन आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी समजून घेण्याची संधी मिळते. त्यामुळे शिक्षणाच्या गुणवत्तावृद्धीसाठी ही अनुभवाधारित देवाणघेवाण निश्चितच महत्त्वाची ठरते.

गुणवत्तापूर्ण शिक्षणासाठी सकारात्मक पाऊल

शिक्षक हा शिक्षणव्यवस्थेचा महत्त्वाचा घटक असून, त्यानेही सतत नवीन गोष्टी शिकत राहणे आणि बदलत्या शैक्षणिक पद्धती आत्मसात करणे आवश्यक आहे. या दृष्टिकोनातून जय मल्हार विद्यालयाचा हा अभ्यासदौरा उपयुक्त ठरला.

विद्यार्थ्यांना अधिक आनंददायी, कृतीशील, सर्जनशील आणि विद्यार्थी-केंद्रित शिक्षण देण्यासाठी अशा प्रकारचे परस्पर विद्यालयीन अभ्यासदौरे भविष्यातही व्हावेत, असा सकारात्मक सूर यावेळी व्यक्त करण्यात आला.

या अभ्यासदौऱ्यामुळे दोन्ही विद्यालयांतील शिक्षकांमध्ये शैक्षणिक सहकार्याची भावना अधिक दृढ झाली असून, विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी नवनवीन उपक्रम राबविण्याची प्रेरणा मिळाली.